Koalicja „Powrót do wolności”:

Od lipca 2005 do września 2007 Fundacja „Sławek” uczestniczyła w partnerskim projekcie „Powrót do Wolności”, finansowanym z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL.

Partnerami projektu byli:
Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w Warszawie,
Stowarzyszenie im. H.Ch. Kofoeda z Siedlec,
Polskie Stowarzyszenie Edukacji Prawnej oraz Wydział Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. (linki do stron partnerów)

Dzięki temu udało się udzielić kompleksowej pomocy więźniom, byłym więźniom oraz ich rodzinom.

Opis programu i działań Fundacji Sławek, którymi objęci byli beneficjenci:

1. przed pójściem do więzienia, zanim trafią za kraty.

• Świadectwa naszych BO w szkołach i Zakł. Popr i w Kościołach (Rekolekcje) i audycje radiowe.
• Rozmowy naszych BO z młodzieżą z Pragi w czasie Festynu Konopacka
• Probacja, wykonywanie kar wolnościowych.

2. dla osób przebywających w więzieniu.

• Świadectwa
• Anioł Stróż
• Rozmowy indywidualne
• Udział w mityngach AA
• Mediacje
• Zajęcia teatralne
• Treningi:
  
  - asertywności
  - komunikacji
  - konstruktywnego radzenia sobie ze złością
  - zapobiegania nawrotom picia
• Korespondencja ze skazanymi (porady prawne i obywatelskie)
• Zatrudnienie więźniów w charakterze uczniów

3. po wyjściu z więzienia.

• Udzielanie świadectw przez byłych więźniów
• Anioł Stróż (odbieranie osób opuszczających Z.K.
• Rozmowy indywidualne (konsultacje)
• Udział w mityngach AA
• Mediacje
• Treningi:
  
  - radzenia sobie ze złością
  - trening radzenia sobie ze stresem związanym z karalnością
• Porady:
  
  - Obywatelskie
  - Prawne
  - Psychologa
  - Pedagoga
• Szkolenia:
  
  - Obsługi komputera
  - Język angielski
• Zatrudnienie byłych więźniów w charakterze uczniów
• Kursy zawodowe:
  
  - Wymiana okien
  - Hydraulik
  - Monter ścianek działowych
  - Ocieplanie budynków
  - Glazurnik
  - Konserwator terenów zielonych
  - Brukarz
  - Spawacz 4. oraz  programy, działania dla najbliższych i rodzin naszych beneficjentów.
• Porady:
  
  - Obywatelskie
  - Prawne
  - Psychologa
  - Pedagoga
• Mediacje
• Konsultacje
• Szkolenia:
  
  - Obsługi komputera
  - Język Angielsk
• Treningi:
  
  - radzenia sobie ze złością
  - trening radzenia sobie ze stresem związanym z karalnością

Projekt rozwojowy „Pomóżmy Afryce”

Od 01.07.2008 do 31.10.2008 Fundacja Sławek w koalicji z Fundacją „Simba Friends” realizowała innowacyjny projekt „Pomóżmy Afryce”. Ten pilotażowy projekt miał na celu sprawdzenie nowego narzędzia resocjalizacji byłych skazanych w bardzo dla nich nietypowych warunkach. Dwóch uczestników projektu – beneficjentów Fundacji „Sławek” a także dwóch koordynatorów – pracowników Fundacji Sławek zostało wysłanych na projekt rozwojowy do wioski Sega w Zachodniej Kenii. Praca wolontariuszy polegała na przeprowadzeniu prac renowacyjnych i budowlanych w instytucjach publicznych wioski Sega. W celu poprawy bezpieczeństwa we wsi renowacji został poddany jedyny istniejący w niej komisariat policji. Dobudowano także nowe obiekty. Kolejnym działaniem było położenie instalacji elektrycznej i podłączenie generatora prądotwórczego dla dzieci ze szkoły podstawowej w sąsiedniej wsi Kogere. Dzięki temu po zmierzchu szkoła może korzystać ze światła a także uruchomić niezwykle ważną dla edukacji dzieci pracownię komputerową. W okolicy szkoły został także od podstaw wybudowany posterunek policji. Nasi beneficjenci oraz koordynatorzy pracowali ramię w ramię z przedstawicielami lokalnej społeczności z plemienia Luo. Dzięki zaangażowaniu i ciężkiej pracy udało się zakończyć prace w Sega na przestrzeni 2 miesięcy. W ostatnim miesiącu pobytu wszyscy uczestnicy projektu „Pomóżmy Afryce” zostali zaangażowani do realizacji projektu budowy szkoły średniej w wiosce Maji Moto w południowej części Kenii. Wioska należy do plemienia Masajów i jest położona na terenach przylegających do parku Masai Mara. Rezultaty projektu przeszły nasze najśmielsze oczekiwania. Udział w nim naszych beneficjentów przyczynił się do całkowitej zmiany ich postaw i innego postrzegania świata. Ich zaangażowanie w realizację zadań było na tyle silne, że postanowili wrócić do Afryki, aby kontynuować pomoc. Jeden z beneficjentów obecnie ponownie przebywa w wiosce Masai Mara kontynuując prace nad budową szkoły, a drugi pracuje w miejscowości Dźuba w Sudanie przy projekcie budowy obiektów administracji państwowej. 30 grudnia 2008 dołączył do niego kolejny uczestnik projektu „Pomóżmy Afryce” – beneficjent Fundacji Sławek. W 2009 planowane jest kontynuowanie misji zagranicznych i wysyłanie kolejnych wolontariuszy spośród beneficjentów Fundacji Sławek do krajów globalnego południa.

Program „Anioł Stróż”:

Celem programu jest ułatwienie procesu readaptacji społecznej osobom pozbawionym wolności przez umożliwienie im konfrontacji z rzeczywistością poza murami więzień. Formę działania stanowi otaczanie opieką osoby pozbawionej wolności podczas przepustek przez tzw. „Anioła Stróża”. Czas spędzony „poza murami” wykorzystali oni na spotkania z rodzinami, osoby uzależnione od alkoholu uczestniczyły w wolnościowych mityngach AA. Osoby, które zostały objęte opieką, miały możliwość zatrzymania się w Ośrodku readaptacji społecznej w Mieni k/ Mińska Mazowieckiego. Fundacja ma podpisane umowy o współpracy z Okręgowym Inspektoratem Służby Więziennej w Warszawie a także Aresztami Śledczymi: Warszawa-Mokotów, Warszawa - Służewiec, Warszawa-Grochów, Warszawa - Białołęka, i Zakładami Karnymi: Żytkowice Garbata Letnisko, Biała Podlaska, Barczewo.

Program „Świadectwa byłych skazanych”:

W ramach tego działania byli skazani i osoby wspierające (byli alkoholicy) biorą udział w spotkaniach na terenie zakładów karnych z osobami odbywającymi obecnie karę pozbawienia wolności i opowiadając historie swojego życia świadczą o tym, że możliwe jest zerwanie zarówno z nałogiem, jak i ze środowiskiem przestępczym i prowadzenie po wyjściu z więzieniu normalnego, wartościowego życia na wolności. Po spotkaniu podczas rozmów indywidualnych uczestnicy wykazywali olbrzymie zainteresowanie działalnością Fundacji Sławek i Koalicji Powrót do Wolności, w szczególności pytając o kursy i szkolenia zawodowe oraz inne możliwości skorzystania z programu w więzieniu jak i po jego opuszczeniu.

Program „Rozmowy indywidualne ze skazanymi”:

Rozmowy indywidualne po „Świadectwach” są dalszym etapem współpracy z beneficjentami w ramach programu „Powrót do Wolności”. Ich celem jest nawiązanie indywidualnej, opartej na zaufaniu więzi pomiędzy Fundacją „Sławek” a beneficjentami. Podczas rozmowy inaczej niż podczas „świadectw” poruszane są prywatne problemy osadzonego. Nasi przedstawiciele – byli osadzeni (osoby zaufane, znane Fundacji od dawna) odbywają takie rozmowy prawie codziennie w warszawskich zakładach karnych i aresztach śledczych. Ta forma działań wykorzystuje zrozumienie specyficznych problemów osób osadzonych oraz brak barier komunikacyjnych. Budowanie wzajemnego zaufania pomiędzy Fundacją a podopiecznymi wydaje nam się jednym z ważniejszych elementów, który wpływa na efektywną współpracę. Daje też możliwość prowadzenia działań modelowych wykorzystując potencjał beneficjentów.
Z naszych doświadczeń wynika, że forma rozmów indywidualnych nie cieszyła się od razu przewidywaną przez nas popularnością. Jak przewidywaliśmy istniała bariera pomiędzy osadzonymi, a światem zewnętrznym. Wraz z upływem czasu jednak potrzeba rozmowy o swoich problemach, o tym jak będzie/ jest na wolności była wśród beneficjentów – osadzonych coraz większa. Ostatecznie formuła rozmów indywidualnych upowszechniła się na, tyle że czas oczekiwania na taki kontakt zaczął się wydłużać. Nasi przedstawiciele przeprowadzali po kilka rozmów dziennie. Popyt na tę usługę jest tak duży, że organizowane są obecnie listy oczekujących przez wychowawców. Taka forma pracy okazała się jest bardzo efektywna, gdyż osadzony ma kontakt osobisty z człowiekiem, który przeszedł taką samą drogę, jak on sam. W przypadku tej grupy beneficjentów (z zasady ogromnie nieufnych) jest to najskuteczniejsza forma promocji działań Fundacji „Sławek”. Głównie dzięki takim osobistym kontaktom beneficjenci decydują się powierzyć nam swoje sprawy. Jest to zatem bardzo ważny sposób pracy z osadzonymi dla sprawnego działania modelu readaptacji społeczno zawodowej który wdraża Fundacja. Pozwala ono zbudować więź z osadzonym i przez to bardziej efektywnie współpracować z nimi w przyszłości. Beneficjenci dzięki uczestnictwu w rozmowach indywidualnych dostają potrzebne wsparcie motywujące ich do pracy nad swoim życiem i chętniej podejmują uczestnictwo w działaniach Fundacji po opuszczeniu jednostki penitencjarnej.

„Radio OFF – radio trzeciego sektora”:

Powołanie Fundacyjnej rozgłośni radiowej, której filarem działania będą beneficjenci programu „Powrót do Wolności”, miało zmienić wizerunek społeczny osób osadzonych i opuszczających jednostki penitencjarne, promować ich twórczość, zapoznać społeczeństwo z ich dorobkiem. Miało też spełnić zadanie informacyjne, a w perspektywie integrujące środowiska OFFowe w Polsce, wzbogacające oddziaływania resocjalizacyjne przez kulturę w więzieniach. W ramach modelu readaptacji społeczno zawodowej pracy z grupa docelową, jaki wdraża Fundacja „Sławek” przyczyniło się również do aktywizacji zawodowej byłych więźniów przez stworzenie im miejsc zatrudnienia w radio.

Podstawowymi grupami odbiorców radia są:

• młodzież ze środowisk zagrożonych;
• beneficjenci i pracownicy organizacji pozarządowych (ngo);
• konsumenci i twórcy kultury niezależnej (off);
• społeczność osób niepełnosprawnych.

Radio OFF swoją pracę rozpoczęło w 2006 roku. Ma akredytacje w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej, współpracuje z Katolickim Stowarzyszeniem Osób Niepełnosprawnych, 30 katolickimi rozgłośniami katolickimi działającymi na terenie całej Polski, oraz „Radiem Warszawa”, integruje środowiska offowe w całej Polsce, prowadzi szereg audycji autorskich poświęconych problematyce społecznej, kulturowej, prawnej itp., bezpośrednie relacje z trasy Pieszej Pielgrzymki Osób Niepełnosprawnych (pozostających w tym czasie pod opieką więźniów będących na specjalnych przepustkach) na Jasną Górę i inne lokalne wydarzenia. We współpracy z Katolickim Stowarzyszeniem Osób Niepełnosprawnych i tygodnikiem „ekoTrendy” „Radio OFF” zainicjowało projekt poświęcony turystyce górskiej osób niepełnosprawnych, również z pomocą więźniów. Stale współpracujemy ze środowiskiem twórców i odbiorców kultury niezależnej, szczególnie teatrami offowymi. W ramach audycji „Gawędy o kulturze prezentujemy projekty niezależnych teatrów dramatycznych, pracowni ruchu i tańca, kabaretów, zespołów kuglarskich, kin OFFowych, wykonawców performance a także zespołów muzycznych spoza tzw. mainstreamu. Uruchomienie internetowego Radia OFF było ważnym elementem w testowanym przez nas modelu readaptacji społeczno zawodowej naszych beneficjentów. Z jednej strony pozwoliło to rozszerzyć inicjatywy Fundacji „Sławek” na działania z zakresu kulturalnego, pozwoliło też na nawiązanie szeregu kontaktów z ludźmi świata kultury, nauki, biznesu, Kościoła. Z drugiej strony radio realizuje stawiany przed nim cel aktywizacji zawodowej i integracji środowisk osób niepełnosprawnych z osobami niepełnosprawnymi, studentami, środowiskiem kultury i dziennikarzami. Uczestnictwo beneficjentów fundacji w tworzeniu radia jest jak sami oceniają jednym z najcenniejszych doświadczeń w ich życiu. Naszym zdaniem takie działania pokonują istniejące w społeczeństwie bariery. Różnorodność pomysłów, które mogły być zrealizowane dzięki istnieniu radia internetowego jest nieporównywalna z innymi działaniami. Chociaż pełno wymiarowe funkcjonowanie radia przypadło na druga część trwania programu, (długo trwały prace przygotowawcze) to radio jest dla nas teraz źródłem wielu innowacyjnych pomysłów. Najnowszym z nich jest podjęcie się próby zintegrowania środowisk OFFowych w całej Polsce, które ma być pierwszym krokiem do zorganizowania w Kazimierzu Dolnym Festiwalu Kultury OFFowej. Radio spełniło tez oczywiście rolę aktywizacyjną, ponieważ jest prowadzone przez beneficjentów Fundacji „Sławek”, którzy byli zatrudnieni w ramach IW EQUAL „Koalicji Powrót do Wolności” i mamy nadzieję będą współpracować z nami dalej. Jest też jeszcze jednym przykładem naszych działań, w których praca może stać się pasją.

Warsztat samochodowy „Fun Service”:

Przy Fundacji działa warsztat szkoleniowy, w którym pracują i szkolą się osoby przebywające w ZK i AŚ oraz kierownik warsztatu. Obejmowanie beneficjentów tą formą pomocy było możliwe dzięki współpracy z OISW w Warszawie. W modelu readaptacji zawodowo społecznej beneficjentów w obszarze aktywizacji zawodowej, za cel postawiliśmy sobie aktywizację poprzez „pracę”. Cel ten osiągnęliśmy przez prowadzenie warsztatu szkoleniowego. Działalność szkoleniowa prowadzona w Fundacji obejmowała organizację pracy, przepisów bezpieczeństwa, zasad funkcjonowania placówki szkoleniowej oraz obsługi klienta. Praktykanci kontynuują praktykę zawodową w pełnym wymiarze godzin od poniedziałku do piątku wykonując pod okiem mistrza prace remontowe silników i innych układów mechanicznych pojazdów, układów wydechowych, oraz drobnych napraw układów elektrycznych. Tymi działaniami objęliśmy podczas trwania programu 5 osadzonych i 10 byłych więźniów.
Praktykanci warsztatu szkoleniowego uczestniczyli również w innych aktywnościach Fundacji korzystając z doraźnej pomocy prawnej, psychologicznej, terapii AA, oraz podejmując działania na rzecz upowszechnienia programu „Koalicji Powrót do Wolności”.

„Praski Ośrodek Poradnictwa Prawnego i Psychologicznego”:

specjalistyczne porady przeznaczone dla osób skazanych prawomocnym wyrokiem sądu i ich rodzin; pilotażowy projekt trwał od października do grudnia 2007; zrealizowany został przy wsparciu finansowym Urzędu M .St. Warszawy.
W ramach tego projektu prowadzone były następujące działania:

• Porady prawne
• Porady obywatelskie
• Pomoc psychologiczna
• Punkt Aktywizacji Zawodowej

 „Wyjść z nałogu”

Zajęcia terapeutyczne dla osób uzależnionych od alkoholu.
Projekt realizowany przez Fundację „Sławek” przy wsparciu finansowym Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Praga Północ m. st. Warszawy i trwał od marca do czerwca 2007.
Praga Północ jest dzielnicą zmagającą się z szeregiem problemów społecznych. Według danych z roku 2006 prawie 10% mieszkańców naszej dzielnicy to osoby bezrobotne, co w Warszawie stanowi liczbę bardzo wysoką. Ponad 46% mieszkańców dzielnicy posiada tylko wykształcenie podstawowe lub zasadnicze. Praga Północ się starzeje – młode i prężne osoby wyprowadzają się do „lepszych” dzielnic (nie licząc artystów, którzy potrafią docenić jej urok). Na terenie Pragi Północ mieszka wiele osób uzależnionych, które weszły w konflikt z prawem, a także ich bliscy. Nasze działania mają na celu pomóc tym ludziom w walce z nałogiem i przygotować ich do życia w trzeźwości.   
Fundacja zajmuje się od wielu lat pomocą postpenitencjarną, a także wsparciem osób uzależnionych i najuboższych. Nasza siedziba znajduje się na Pradze Północ tuż obok Dworca Wileńskiego – znamy dobrze potrzeby mieszkańców Pragi - osoby najuboższe, klienci OPS-ów i osoby, które w przeszłości miały konflikt z prawem to nasi sąsiedzi. Z naszego doświadczenia wynika, że ta grupa osób nie może pozwolić sobie na korzystanie z odpłatnej pomocy specjalistów, a bez takiej pomocy nie są one w stanie wyjść z impasu, w jakim się często znajdują. Bezpłatna pomoc specjalisty staje się dla naszych beneficjentów impulsem do rozwiązania najważniejszych kwestii życiowych.  W ramach projektu „WYJŚĆ Z NAŁOGU” –odbywały się takie zajęcia terapeutyczne dla osób uzależnionych od alkoholu, jak:
1. podstawowa terapia odwykowa - prowadzona przez specjalistów z oddziału odwykowego „Atlantis” w Zakładzie Karnym Mokotów;
2. trening rozwoju osobistego – dla osób, które ukończyły terapię i utrzymują abstynencję przynajmniej pół roku;
3. trening asertywnych zachowań – beneficjenci uczą się dostrzegać różnicę  między zachowaniami agresywnymi, uległymi i asertywnymi;
4. trening zapobiegania nawrotom picia – polega na omawianiu tematów związanych z rozpoznaniem głodu alkoholowego i sposobów radzenia sobie z różnymi czynnikami sprzyjającymi uaktywnieniu się choroby
5. trening dla sprawców przemocy – osoby uczą się rozpoznawać sygnały narastającej agresji i sposobów radzenia sobie w takich sytuacjach oraz zachowań prospołecznych.

W Fundacji dyżuruje psycholog specjalizujący się w pracy z osobami uzależnionymi oraz opuszczającymi zakłady karne i ich rodzinami; celem prowadzonych konsultacji jest wsparcie beneficjentów w trzeźwości, samodzielności i umiejętności dawania sobie rady w trudnych sytuacjach życiowych, wymagających dojrzałych decyzji i postanowień.
Należy dodać, że Fundacja Sławek prowadzi również inne działania pomocowe, z których będą mogli skorzystać beneficjenci projektu „WYJŚĆ Z NAŁOGU”, są to przede wszystkim: miejsca noclegowe (w Warszawie i w Mieni/k. Mińska Mazowieckiego), Centrum Aktywizacji Zawodowej oraz praktyki w warsztacie samochodowym i w internetowym radio OFF. 
Na terenie ośrodka prowadzone są także mityngi AA grupy „WOLNI”.

Prowadzenie Poradni Rodzinnej

Stworzenie Poradni Rodzinnej jest próbą objęcia wszechstronną pomocą osób, do których kierowane są działania Fundacji. W 2008 roku zgłosiło się do Poradni Rodzinnej 246- nowych beneficjentów. Mogli oni skorzystać z następującego wsparcia:

Punkt konsultacyjny

Punkt konsultacyjny jest w Fundacji miejscem pierwszego, ale też czasem parokrotnego kontaktu z każdym beneficjentem. W 2008 roku przeprowadzono 221 konsultacji. Podczas konsultacji każda osoba jest otaczana indywidualną opieką i wspólnie wypracowywany jest najwłaściwszy sposób pomocy. Podczas konsultacji beneficjenci podejmują decyzje o uczestnictwie w kursach zawodowych, są w razie potrzeby kierowani do odpowiedniego specjalisty itp. Punkt konsultacyjny zajmuje się też utrzymywaniem korespondencji z osobami przebywającymi w ZK i AŚ. W 2008 roku odpisano na 304 listów.

Punkt porad prawnych

Podczas wyznaczonych dyżurów w tym punkcie beneficjenci mogą skorzystać z bezpłatnej porady prawnej. W 2008 roku prawnik przyjmował od 1. czerwca do 31. października 2008 najczęściej zgłaszane problemy dotyczyły: wykonania orzeczonych już kar pozbawienia wolności (np. starania się o odroczenie kary), pomocy osobom tymczasowo aresztowanym, starań o uzyskanie odszkodowania lub renty, egzekucji komorniczych, starań o uznanie dziecka, kwestii przemocy w rodzinie, meldunku, eksmisji, alimentów, spłaty długu, porad w jak rozpocząć własną działalność gospodarczą. Pomocą podczas realizowanych projektów objęto 90 beneficjentów. Prawnik również odpisywał na licznie kierowane właśnie do niego listy.

Punkt Porad Obywatelskich

Pomoc punktu porad obywatelskich koncentruje się wokół rozwiązywania różnego rodzaju problemów urzędowych. Polega ona na wskazywaniu różnych sposobów załatwienia formalności w urzędach, w tym na pomocy w formułowaniu pism. Pomoc jest świadczona na bieżąco, w zależności od potrzeb beneficjentów. W omawianym okresie sprawozdawczym udzielono 179 porad.

Punkt pomocy psychologicznej

W Fundacji regularnie odbywają się konsultacje psychologiczne. Psycholog udziela porad dotyczących specyficznej sytuacji, w której jeden z członków rodziny osadzony jest w ZK lub areszcie. Pomaga się odnaleźć w tej trudnej sytuacji byłym osadzonym, ich rodzinom (rodzicom, współmałżonkom i dzieciom). W 2008 roku udzielono 123 porad psychologicznych.

Prowadzenie Punktu Aktywizacji Zawodowej

Stworzenie Punktu Aktywizacji Zawodowej jest odpowiedzią Fundacji na problemy podopiecznych, dla których znalezienie pracy jest ogromnym problemem. Aktywizacja zawodowa beneficjentów prowadzona była w 2008 roku przez cały rok i objęła 126 -beneficjentów. Zapewniony jest w nim stały dostęp do telefonu, czasopism, komputera z dostępem do Internetu. Można skorzystać z pomocy przy pisaniu i kompletowaniu dokumentów aplikacyjnych oraz pośrednictwa pracy.
Prowadzenie szkoleń
W 2008 roku przeprowadzono następujące kursy  i treningi
Kurs komputerowy – trwał 30 godzin i ukończyło go 20 osób. Kurs rozpoczął się 18.08.2008 a zakończył uroczystym wręczeniem dyplomów  6.09.2008. Zajęcia odbywały się w poniedziałki, piątki i soboty
Trening „Radzenie sobie ze stresem związanym z karalnością” trwał łącznie dwadzieścia godzin i uczestniczyło w nim 15 osób i zakończył się wręczeniem dyplomów.